DEVENTER ZIEN, VOELEN ÉN BEGRIJPEN?

In 2008 is de Rotary Deventer gestart met het realiseren van een project waardoor ook mensen die slechtziend of blind zijn een idee kunnen vormen over de indeling van onze stad Deventer en de vormgeving van 10 historische panden. En het project geeft toeristen en stadsgenoten een betere kijk op onze historie.

DE WANDEL PLATTEGROND

Een plattegrond van de wandel route

1. DE GROTE MAQUETTE

De maquette heeft een doorsnede van circa anderhalve meter en staat op een sokkel van ongeveer tachtig centimeter hoog. Naast alle historische gebouwen van de stad is zelfs het station en het IJsselhotel afgebeeld.

2. DE DRIE HARINGEN

In 1567 kocht het in de haringhandel rijk geworden lid van het Schonevaardersgilde Herbert Dapper het pand aan. Hij liet het in 1575 verbouwen in een mengeling van Duitse en Vlaamse stijlen. De bestaande gevels dateren voor een belangrijk deel uit die tijd. Het Schonevaardersgilde voerde een wapen met daarop drie gekroonde haringen.

3. DE WAAG

Het waaggebouw op de Brink in de binnenstad van Deventer is het oudste in Nederland en ook als waag gebouwd. Het is een laatgotisch pand met drie bouwlagen, een traptoren, een klok en drie spitstorentjes. Het werd gerealiseerd van 1528 tot 1531. In 1643 werd aan de voorzijde een laat maniëristisch bordes geplaatst met drie zuilen. Aan weerskanten zijn trappen. De waag was in gebruik tot 1862, hierna werd er onder meer een school in gevestigd. Vanaf 1915 is in de Waag het stedelijk historisch museum en de VVV gevestigd.

4. DE BERGKERK / ST. NICOLAASKERK

De Bergkerk werd gebouwd in de jaren 1198-1209, vlakbij het toenmalige Deventer havenkwartier. Ze is in de bloeitijd van de Hanzestad gesticht door Norbertijnen uit het Westfaalse Varlar (nabij Coesfeld). De kerk, een romaanse kruisbasiliek, werd aan Sint-Nicolaas gewijd, de beschermheilige van de schippers. Het gebouw vertoont veel gelijkenis met kerken uit de Oostzeelanden. Het werd ingewijd door de bisschop van Lijfland. (Dit was het noordelijk deel van Letland en het zuiden van Estland.)

5. DE BOREELKAZERNE

De bouw van de kazerne startte in 1847. Het terrein van de kazerne was voor die tijd onderdeel van de Deventer vestingwerken. De kazerne was bedoeld voor de legering van het grootste deel van het garnizoen in Deventer, dat over diverse locaties verspreid was. Het hoofdgebouw bevatte ondermeer slaapzalen voor manschappen, woningen voor gehuwden, een keuken, zalen voor onderwijs, bibliotheek, werkplaatsen, magazijnen en een scherm- en danszaal. Verder te vinden op het kazerneterrein waren stallen en een rijloods.

6 DE BROEDERENKERK

De Broederenkerk, officieel de rooms-katholieke Sint-Lebuïnuskerk, is een kerk in Deventer, gebouwd tussen 1335 en 1338 in opdracht van Eleonora van Engeland, destijds hertogin van Gelre. Voordat de kerk werd gebouwd, was op die plaats rond 1300 al een klooster gesticht door de Minderbroeders Franciscanen. De naam van de kerk is afgeleid van deze broeders.

7

7. DE LEBUÏNUSKERK

De Grote of Lebuïnuskerk is een gotische hallenkerk in Deventer. In de Middeleeuwen was het de hoofdkerk van de stad en een van de voornaamste kerken binnen het bisdom Utrecht. De Lebuïnuskerk deed tijdens het kortstondige bestaan van het rooms-katholieke bisdom Deventer (1559-1591) dienst als kathedraal. De kerk behoort tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten. De kerk is eigendom van de Protestantse Kerk, terwijl de toren bezit is van de gemeente Deventer.

8. DE LATIJNSE SCHOOL

Onderkomen van de Latijnse school van 1485-1837. Boven de ingang een portret van Erasmus, de beroemdste leerling. In de gevel portretten van Alexander Hegius, de latere paus Adrianus VI, Thomas Kempis en Geert Grote.

9. HET STADHUIS

Het behoort tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten. Het stadhuis kent diverse bouwstijlen. De voorgevel is classicistisch en uit het einde van de 17de eeuw, ontworpen door Jacobus Roman. Het heeft een bijzonder interieur met stucwerk, schouwen, gildeborden, betimmeringen en een burgemeesterstoel. In de oude raadszaal hangt het schilderstuk van Gerard ter Borch II "De magistraat van Deventer" uit 1667.

100

10. HET LANDSHUIS

Het landhuis, eertijds stadsherberg, vroeger politiebureau. Pand met forse, in de top 1637 gedateerde trapgevel van baksteen met overvloedig gebruik van natuursteen. De gevel verticaal en horizontaal (5 lagen) geleed door geblokte lisenen en strakke friezen, rustend op de gebeeldhouwde kopjes van de ontlastingsbogen der kruisvensters. De grote trappen van de top voorzien van voluten en hoekobelisken en eindigend met een door een boogfronton gedekte beeldnis met beeld van een krijger, het stadswapen vasthoudend.

11. DE HEREENIGING

Dit was in de middeleeuwen dé ontmoetingsplek van de stadsbestuurders en haar burgers. Hier werden de hoogwaardigheidsbekleders en de adel uit binnen- en buitenland ontvangen. Handelslieden sloten hier hun koopaktes en zakelijke overeenkomsten. In dit hart van de Deventer Hanzestad speelden handel en wandel, onderwijs en geestelijk leven zich af. Exact op de huidige plek van dit monumentale gebouw stond destijds het Stadswijnhuis De Steerne.